Landelijk Onderzoeksprogramma Energiearmoede
Het door TNO geïnitieerde Landelijk Onderzoeksprogramma Energiearmoede ondersteunt lokale, regionale en nationale beleidsmakers en uitvoerders op het thema energiearmoede. Het programma ontwikkelt actuele en gerichte kennis over energiearme huishoudens en over de effectiviteit van maatregelen die worden genomen. Daarnaast versnellen we de implementatie van effectieve maatregelen door uitwisseling van kennis en ervaring. Hieronder vindt u een overzicht van alle publicaties en resultaten binnen het programma.
Partners: Het programma wordt uitgevoerd in samenwerking met de ministeries van Klimaat en Groene Groei (KGG), Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW), en Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO), de provincies Noord-Holland, Zuid-Holland, Flevoland, en Noord-Brabant, de regio Hart van Brabant, de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het programma wordt gefinancierd met subsidie van de genoemde ministeries, provincies en regio.
Looptijd: september 2022 t/m augustus 2025
Het programma is afgerond. Hieronder vindt u een overzicht van alle publicaties en resultaten, ingedeeld naar de reikwijdte van onderzoek.
Klik met uw cursor op een link om het rapport te openen.
Huishouden
Verhalen van mensen in energiearmoede – Interviews met bewoners 2023-2025
Effecten van energiehulpen (coaches en fixers): Effectmetingen 2023-2025
Effecten van woningrenovaties: Effectmetingen 2023-2026
- 2023: Effecten van fixersenergiecoaches renovaties en witgoedregelingen
- 2024: De meerwaarde van aardgasvrij: Effecten van renovaties
- 2025: CBS data Effecten van woningrenovaties op energiearmoede
- 2026: publicatie volgt rond zomer 2026
Doorgroeimogelijkheden van energiecoaches en fixers – 2025:
Eindrapportage toekomstmogelijkheden energiehulporganisaties en medewerkers
Overzichtspublicatie Energiehulpen 2025: Meerwaarde en toekomstperspectief:
Energiebesparingspotentieel van fixers 2025:
Gemeente
Samenwerking voor verduurzamingsplannen woningcorporaties 2024:
Energiearmoede bestrijden door woningverduurzaming te versnellen
Monitor onder gemeenten over hun energiearmoedebeleid 2022-2025
- Nov 2022: Energiearmoedebeleid in stroomversnelling
- Mei 2023: Energiearmoede: de stap naar middellange-termijnbeleid
- Nov 2023: Energiearmoedebeleid bij gemeenten: meer grip, onzekerheid blijft
- Mei 2024: Energiearmoedebeleid bij gemeenten: vooruitgang, variatie en (de noodzaak voor) visie
- Nov 2024: Vooruitgang, zorgen en aanhoudende onduidelijkheid
- Mei 2025: Energiehulp als transitiebegeleider
Provincie*
-
Energiearmoede in Noord-Holland:
-
Energiearmoede in Zuid-Holland
-
Energiearmoede in Flevoland
-
Energiearmoede in Noord-Brabant:
- De cijfers van overige provincies zijn te vinden op de online kaart op Feiten en cijfers energiearmoede – Energy.nl
*Wanneer meetmethoden werden verbeterd of nieuwe data beschikbaar kwamen, werden de cijfers met terugwerkende kracht herberekend om de vergelijkbaarheid tussen jaren te waarborgen. Hierdoor kunnen de cijfers in de meest recente publicatie afwijken van eerdere edities. De meest recente publicatie bevat dan ook de meest actuele en betrouwbare cijfers.
Nationaal*
- CBS/TNO monitor energiearmoede in Nederland
- 2023: Energiearmoede in Nederland 2022
- 2024: Energiearmoede in Nederland 2019-2023
- 2025: Energiearmoede in Nederland 2019-2024
- Er zijn ook losse samenvattingen van de nationale monitor en een online kaart met de cijfers beschikbaar op Feiten en cijfers energiearmoede – Energy.nl
- Energiekosten van verschillende typen huishoudens in Nederland 2023: De energiekosten van verschillende typen huishoudens in Nederland
- Energiearmoede kloof 2024: De energiearmoedekloof in Nederland
- Gevolgen energietransitie voor energiearmoede:
-
Energiearmoedescenario’s bij stijgende energieprijzen 2025:
Scenario’s stijgende energieprijzen - Niet alle huishoudens even kwetsbaar voor stijgende prijzen 2025 (ENG): Unequal household vulnerability
- Kinderen in energiearmoede 2025: Kinderen in Energiearmoede
*Wanneer meetmethoden werden verbeterd of er nieuwe data beschikbaar kwamen, werden de cijfers met terugwerkende kracht herberekend om de vergelijkbaarheid tussen jaren te waarborgen. Hierdoor kunnen de cijfers in de meest recente publicatie afwijken van eerdere edities. De meest recente publicatie bevat dan ook de meest actuele en betrouwbare cijfers.
Europees
-
Stand van zaken wetenschap en beleid 2023 (ENG):
A science and policy state of play -
Energiearmoedebeleid in Nederland en Europa 2024:
Energiearmoedebeleid in Nederland en Europa - Wetenschappelijke publicaties:
- Van der Wal, A. J., van Ooij, C., Straver, K., & Rietbergen, M. (2025). The Effects of Three Governmental Programmes—Energy Coaches, Home Renovations, and White Goods Schemes—on Energy Poverty-Related Issues in Dutch Households. Sustainability, 17(15), 6803.
- Van der Wal, A. J., Qian, Q. K., Maghsoudi Nia, E., & Hoekstra, J. (2025). Beyond energy savings: comfort and health effects of white goods schemes. Energy Efficiency, 18(5), 1-24.
- Croon, T. M., Nia, E. M., He, S., Qian, Q. K., Elsinga, M. G., … & Van der Wal, A. J. (2025). Energy coaching and ‘fix team’retrofitting to mitigate energy poverty: An ex-post analysis of treatment and interaction effects. Energy Research & Social Science, 119, 103807.
- Van der Wal, A.J., van Ooij, C., Mesdaghi, B., Schuurman Hess, T., Varkevisser, R., Wijlhuizen, E., & Straver, K. (2025). Effectiviteit van steunmaatregelen voor de reductie van energiearmoede-gerelateerde aspecten. Filosofie & Praktijk, 46(3), 265-281.
- Van der Wal, A. J., Ooij, C. van, & Straver, K. (2023). Effecten van woningverduurzaming op energiearmoede en gerelateerde aspecten. Real Estate Research Quarterly 22(4), 143-152.
- Visseren, L., Batenburg, A., Dalla Longa, F., & Mulder, P. Is energy poverty characterized by a gender and migration bias? Microdata evidence from the Netherlands, Energy Research & Social Science, Volume 131, 2026, 104502, ISSN 2214-6296.
Recente publicaties
Resultaten
Het Landelijk Onderzoeksprogramma Energiearmoede werkt aan de volgende resultaten.
Klik op het blok voor meer informatie en alle resultaten.
Feiten en cijfers energiearmoede
Belangrijke feiten over energiearmoede op een rijtje
- Hoeveel huishoudens in Nederland zijn energiearm?
- Wat kenmerkt de mensen die in energiearmoede leven?
- Waar wonen mensen die energiearm zijn?
- Effect hoge gasprijs op energiearmoede
Energiearmoede: beleid in de praktijk
Halfjaarlijks onderzoek onder gemeenten
Als onderdeel van het Landelijk Onderzoeksprogramma Energiearmoede doet TNO halfjaarlijks onderzoek bij gemeenten. Is het mogelijk om het beleid te implementeren? Wat werkt goed en waar zitten knelpunten?
In 5 gastbijdragen reflecteren vijf experts op het thema ‘energiearmoede in stroomversnelling’.
Themapagina Energiearmoede
Inleiding op het thema energiearmoede
Wat is energiearmoede? Wat kan er worden gedaan om energiearmoede tegen te gaan?
Energiearmoede is een complex, multidimensionaal probleem. Uit onderzoek blijkt dat er bij ongeveer 7% van de huishoudens in Nederland sprake is van energiearmoede. Er is gericht beleid en structurele monitoring nodig om energiearmoede en de verduurzaming van de gebouwde omgeving aan te pakken.
White paper energiearmoede
“De energietransitie kan winnaars en verliezers opleveren”
De transitie van fossiele brand- en grondstoffen naar een duurzame energiehuishouding is veel meer dan een technische innovatie. Minstens zo belangrijk zijn de vraagstukken op sociaal gebied.
Het succes van de energietransitie staat of valt bij draagvlak en acceptatie in de samenleving.