Geen niche meer
Het verwarmen met een vaste airconditioner is in korte tijd uitgegroeid van een nichepraktijk tot een wijdverbreid fenomeen. Bij koopwoningen is het gebruikelijker om met de aanwezige airconditioner te verwarmen (93%) dan bij huurders van sociale huurwoningen (77%) en particuliere huurwoningen (65%). Opvallend is het tempo van de groei: 84% van de aircobezitters heeft het apparaat sinds 2020 aangeschaft en 75% is pas sinds 2022 begonnen met verwarmen met airco.
Van de huishoudens die hun airco voor verwarming inzetten, gebruikt 32% deze als hoofd- of enige verwarming in de woonkamer. Het gaat dus lang niet altijd om bijverwarmen – voor een aanzienlijk deel van de gebruikers is de airco de primaire warmtebron.
Duidelijke avondpiek in gebruik
Het verwarmingsgebruik vertoont een uitgesproken patroon: zowel in de woonkamer als in de slaapkamer ligt de piek tussen 18.00 en 23.00 uur. Op dat moment verwarmt ongeveer 80% van de gebruikers de woon- of slaapkamer met de airco. Dit valt samen met de bestaande avondpiek op het elektriciteitsnet. Naarmate meer huishoudens hun airco voor verwarming gebruiken, kan deze extra elektriciteitsvraag de druk op het net in de wintermaanden verder vergroten. Dat maakt het relevant om de warmtevraag door airco’s mee te nemen in netcapaciteitsplanning en congestiescenario’s.
Positieve ervaringen stuwen verdere groei
Gebruikers zijn overwegend tevreden over het verwarmen met de airco: 71% beveelt het aan. De meest genoemde voordelen zijn comfort, snelle opwarming en lagere kosten. Die positieve ervaringen maken verdere groei waarschijnlijk. Van de huishoudens die al een airco bezitten maar deze nog niet voor verwarming gebruiken, overweegt 45% dat wel te gaan doen. Ook 17% van de huishoudens zonder airco overweegt aanschaf met het oog op verwarming.
Implicaties voor beleid en energiesysteem
Het snel groeiende gebruik van airco als verwarming heeft directe gevolgen voor beleid, energiemodellen en ramingen voor netcapaciteit. Zo moeten aannames in modellen worden geactualiseerd om de realiteit goed te weerspiegelen.
De groeiende populariteit roept bovendien de vraag op hoe het verwarmen met een airco zich qua duurzaamheid verhoudt tot andere verwarmingsopties. Niet alleen energetische efficiëntie en CO₂-uitstoot zijn daarbij relevant, maar ook het materiaalgebruik, de milieu-impact van koudemiddelen en mogelijke gezondheidseffecten. Aangezien de airco zowel voor koeling als verwarming wordt ingezet, is een brede vergelijking met alternatieven nodig om bewoners en beleidsmakers goed te kunnen informeren.
