Urgentie benadrukken vergroot draagvlak voor klimaatbeleid

Urgentie in klimaatcommunicatie werkt

In klimaatcommunicatie wordt steeds vaker voorzichtig omgesprongen met het benoemen van de ernst en gevolgen van klimaatverandering. De zorg is dat dit soort ‘doemcommunicatie’ mensen afschrikt en tot gevoelens van machteloosheid leidt. Nieuwe inzichten op basis van de reacties van ruim 2.000 Nederlanders op drie maatregelen – betalen naar (auto)gebruik, vleesbelasting en een verbod op gratis retourneren van online aankopen – laten een ander beeld zien: het benadrukken van urgentie vergroot het draagvlak juist bij twee van de drie maatregelen.

Gemiddeld draagvlak voor beleid van (1) helemaal mee oneens tot (7) helemaal mee eens, vergeleken tussen deelnemers die wel versus geen urgentieboodschap te zien kregen, gecontroleerd voor huidig gedrag

Ervaren zelf- en collectieve effectiviteit heeft positief effect

Ook ervaren zelfeffectiviteit  en collectieve effectiviteit zijn belangrijk voor draagvlak. Mensen die aangeven meer vertrouwen te hebben in hun eigen kunnen of het vermogen van het collectief om klimaatverandering aan te pakken, steunen klimaatmaatregelen significant meer.  

Beleidsboodschappen

Anders dan verwacht, heeft het gebruik van verschillende beleidsboodschappen (individueel, nationaal collectief, Europees collectief) geen effect op draagvlak voor klimaatmaatregelen. Verschillen in formulering – zoals “jij kunt het verschil maken” versus “wij in Nederland/Europa kunnen samen het verschil maken” – veranderen noch het draagvlak noch gevoelens van collectieve effectiviteit.

Grote verschillen tussen maatregelen

In het algemeen zijn er grote verschillen in draagvlak te zien tussen de drie klimaatmaatregelen. Betalen naar autogebruik (67% steun) en een verbod op gratis retourneren van online bestellingen (66% steun) genieten veel meer draagvlak dan de vleesbelasting (43% steun).

Maatregelen waardoor mensen zelf minder direct geraakt worden krijgen dus meer steun. Van degenen die het afgelopen half jaar niets retour stuurden steunde 73% het verbod, tegenover 52% van mensen die wel retourzendingen hadden gedaan. Hetzelfde patroon zag je bij autogebruik en vleesconsumptie – directe betrokkenheid verlaagde het draagvlak aanzienlijk.

Tips voor communicatie over klimaatbeleid

1. Benadruk urgentie in communicatie over klimaatbeleid

Men hoeft het benoemen van de ernst en gevolgen van klimaatverandering niet uit de weg te gaan. Sterker nog: in veel gevallen helpt het benadrukken van urgentie om het draagvlak voor beleid te vergroten. Dit effect is net zo groot met, als zonder aanvullende beleidsboodschap (individueel of collectief Nederlands/Europees).

2. Verhoog collectieve effectiviteit en zelfeffectiviteit rondom duurzaam gedrag

Bij het communiceren over klimaatbeleid is het belangrijk rekening te houden met de ervaren collectieve en zelfeffectiviteit rondom duurzaam gedrag. Mensen met meer vertrouwen in hun eigen kunnen om duurzamer gedrag te vertonen, of in het kunnen van het collectief, hebben meer draagvlak voor klimaatbeleid. Flankerend beleid om ervaren zelf- en collectieve effectiviteit te verhogen, kan hierbij helpen.

3. Overweeg in te zetten op de maatregelen betalen naar (auto)gebruik en een verbod op gratis retourneren

Voor deze maatregelen is al veel draagvlak: twee derde van de 2.069 ondervraagde Nederlanders steunt deze maatregelen.