Drie jaar energiearmoedebeleid: wat hebben gemeenten geleerd?

Editie 1 (11/2022): Energiearmoede in stroomversnelling

Energiearmoedebeleid in een stroomversnelling Energiearmoedebeleid in een stroomversnelling

“Als u naar uw huidige situatie en het komende halfjaar kijkt, wat zijn dan de belangrijkste knelpunten die u belemmeren in het effectief uitvoeren van de aanpak van energiearmoede ?”.

• Personeelstekort en beperkte middelen, identificatie en bereikbaarheid van de doelgroep.
• Gemeenten werken hard om de ondersteuning op te schalen, maar snelheid wordt belemmerd voor praktische knelpunten.
• Veel respondenten lopen hierbij tegen dezelfde of vergelijkbare uitdagingen aan.

Editie 2 (05/2023): Korte en middellange termijn

Gemeenten: ‘Behoefte aan nationale regie bij armoedebeleid’ Gemeenten: ‘Behoefte aan nationale regie bij armoedebeleid’

“Als u naar de komende twee tot vijf jaar kijkt, wat zijn dan de belangrijkste knelpunten die u belemmeren in het effectief koppelen van de korte- en middellange-termijn aanpak van energiearmoede?” en “Welke ondersteuning in de vorm van Rijksbeleid en/of welke informatie heeft uw gemeente nodig voor het effectief koppelen van korte- en middellange-termijn aanpak van energiearmoede?”

• Een brede behoefte aan nationale visie, doelen en regie.
• Behoefte aan ‘slimme’ repliceerbare beleidsoplossingen voor knelpunten (privacy, staatssteun, natuurwetgeving).
• Kennisdeling.

Editie 3 (11/2023): Voorrang bij renovatie?

Energiearmoedebeleid bij gemeenten: meer grip, onzekerheid blijft Energiearmoedebeleid bij gemeenten: meer grip, onzekerheid blijft

“Als u naar de komende twee tot vijf jaar kijkt, welke (beleids)handvatten heeft uw gemeente om te zorgen dat bij energiearme huishoudens voldoende snel een ingrijpende woningverbetering (renovatie) kan plaatsvinden?” en “Welke ondersteuning in de vorm van Rijksbeleid en/of welke informatie heeft uw gemeente nodig om te zorgen dat bij energiearme huishoudens voldoende snel een ingrijpende woningverbetering (renovatie) kan plaatsvinden?”

• Gemeenten hebben weinig handvatten om volgorde van renovatie te beïnvloeden.
• Maken zich nog steeds zorgen, maar signaleren ook goede vooruitgang.
• Actie vanuit Rijk: langetermijnbeleid voor energiearmoede, structurele middelen en voorspelbaarheid, en ondersteunende regie.

Editie 4 (05/2024): Kan de focus naar isolatie?

Energiearmoedebeleid bij gemeenten Energiearmoedebeleid bij gemeenten: vooruitgang, variatie en (de noodzaak voor) visie

“Zijn energiearmoede en kwetsbaarheid in uw gemeente in de afgelopen twee jaar verminderd? Gaat de identificatie van de doelgroep beter? Is de doelgroep beter bereikbaar? Waarom wel of niet?” en “In hoeverre is het wenselijk om de ondersteuning van kleinere energiebesparende maatregelen in stand te houden? Kan de focus van de rijksondersteuning beter volledig liggen op isolatie (NIP)? Waarom wel of niet?”

• Er is een brede behoefte aan voorzetting van gemeentelijk energiearmoede-beleid, óók na 2025.

• Behoefte aan monitoring van de beleidsimpact, zodat gemeenten in staat zijn om goede voorbeelden en aanpakken op te schalen en te repliceren.
• Omvang van de beschikbare middelen is minder belangrijk dan het structurele karakter, de voorspelbaarheid en de vrijheid om middelen lokaal passend te besteden.

Editie 5 (11/2024): Samenwerking met woningcorporaties

Energiearmoedebeleid bij gemeenten – update november 2024 Energiearmoedebeleid bij gemeenten: vooruitgang, zorgen en aanhoudende onduidelijkheid

“Hoe kan de samenwerking tussen gemeente en woningcorporatie(s) op het gebied van verduurzaming worden verbeterd?” en “Wat kan de gemeente doen om woningcorporaties te helpen? Is het zinvol om dit in prestatieafspraken vast te leggen?”

• De samenwerking is vrij goed, maar er zijn aandachtspunten.
• Sommige knelpunten kunnen niet eenvoudig worden weggenomen.
• Veel vooruitgang, maar het momentum neemt sterk af door uitblijven langetermijnsignalen vanuit de nationale overheid.
• De warmtetransitie is een knelpunt! Gemeenten moeten transparanter zijn over warmte (proces en richting), en de overheid moet haast maken met duidelijkheid over wetten en flankerend beleid .

Edition 6 (05/2025): Energiehulp als transitiebegeleider

Energiearmoedebeleid bij gemeenten: de energiehulp als schakel Energiearmoedebeleid bij gemeenten: naar de energiehulp als transitiebegeleider

“Is het voor uw gemeente zinvol om in de toekomst van energiehulporganisaties gebruik te (blijven) maken? Waar zou in de toekomst de nadruk moeten liggen voor het aanpakken van energiearmoede? Wat zou de rol van energiehulp daarbij kunnen zijn?”

• Energiehulp blijft belangrijk en goed werkende ecosystemen rondom de uitvoer van een lokale sociale transitie moeten in stand gehouden worden en doorgroeien.
• Gemeenten zien vier aspecten waar de energiehulp van de toekomst een rol kan spelen:

1. Transitiebegeleiding: het navigeren van alle aspecten van de energietransitie .
2. Informeren, motiveren en praktisch ondersteunen: liefst via een persoonlijke benadering en maatwerk.
3. Extra sociale signalering als een belangrijke aanvulling op de bestaande sociale structuur in de gemeente.
4. Bescherming van huishoudens. Vooral als energiekosten (plotseling) stijgen.