Menkveld, M.

De rol van energiebesparing in het energiesysteem

25 tot 30% minder finaal energieverbruik in 2040 Finaal energieverbruik is het energieverbruik bij eindgebruikers. In twee verschillende TNO scenario’s voor de toekomst van het Nederlandse energiesysteem, ADAPT en TRANSFORM, is de mogelijke energiebesparing berekend. Zonder energiebesparing zal het energieverbruik met 20% stijgen in 2040. Met energiebesparing kan het energieverbruik met 7 tot 14% dalen […]

Toename aandeel hernieuwbare warmte

Met de herziening van de RED III heeft Nederland vanuit Europa een doelstelling voor de groei van het gebruik van hernieuwbare energie voor warmte gekregen. De doelstellingen vereisen een jaarlijkse toename van het aandeel hernieuwbare energie voor warmte van minstens 0,8 procentpunten in de periode 2021-2025 en 1,1 procentpunten in de periode 2026-2030 ten opzichte […]

Effecten afschaffing salderingsregeling per 2027

Terugverdientijd Bij behoud van de salderingsregeling is de terugverdientijd voor een investering in nieuwe zonnepanelen in 2027 ongeveer 9 jaar. Na afschaffing van de salderingsregeling stijgt dit naar 17 jaar. Als een huishouden meer van de opgewekte stroom zelf gaat gebruiken (60% in plaats van de huidige 30%), is de terugverdientijd bij afschaffing van de salderingsregeling […]

Herziening van de Europese Energy Efficiency Directive vraagt om meer energiebesparing

Betaalbaarheid, onafhankelijkheid en transportuitdaging Nederland kiest ervoor om sterk in te zetten op energiebesparing. Energie die we niet gebruiken, hoeven we immers ook niet op te wekken, te betalen, te importeren of te transporteren. Energiebesparing draagt daardoor direct bij aan de betaalbaarheid, vermindert de behoefte (en houdt daarmee rekening met schaarste) aan duurzame energie in […]

Stand van zaken en ontwikkelingen verduurzaming kantorenmarkt

Schets kantorenmarkt Verduurzaming kantoren Innovaties in verduurzaming kantorenmarkt De innovatiebehoefte zijn in kaart gebracht door literatuuronderzoek en verschillende workshops en interviews met (markt-)partijen. De belangrijkst innovatiethema’s zijn: In totaal zijn 20 innovaties geïnventariseerd die de belemmeringen die worden genoemd voor de verduurzaming van kantoren kunnen reduceren of wegnemen. Deze innovaties zijn onderverdeeld in vier hoofdgroepen. […]

Effect op emissiereductie door de DUMAVA-subsidieregeling

Over de DUMAVA-subsidie De subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA) komt eigenaren van bestaand maatschappelijk vastgoed, zoals een zorginstelling, school, gebedshuis of overheidsgebouw, tegemoet in de kosten om te verduurzamen. Op deze manier wil de overheid de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed betaalbaar houden. Meer informatie over de DUMAVA-subsidie >> Energiebesparing en emissiereductie DUMAVA De totale emissiereductie […]

Ontwikkelingen collectieve warmtesystemen

Dit rapport richt zich op kennis en innovaties die ontwikkeld zijn of worden met innovatiesubsidies binnen het WarmingUP programma, NieuweWarmteNu! En Uptempo!. De innovaties zijn geselecteerd op de toepasbaarheid voor de Leidse Regio, daarmee is het dus geen complete lijst van innovaties. De innovaties zijn op 7 thema’s gebundeld: warmtenetten, aquathermie, geothermie, warmteopslag, vraagsturing, sociale […]

Hoe gaan we de zomerhitte duurzaam te lijf?

Koudebeleid: wat is er nodig? Koudebeleid voor de bebouwde omgeving is een nieuw onderwerp in Nederland. Maar inmiddels heeft al bijna 20% van de huishoudens een airco en zal het gebruik daarvan door de klimaatverandering toenemen (zie ook Energievraag voor koeling in woningen neemt toe). Het is noodzakelijk om structureel kennis op te bouwen over […]

Warmteprofielen in buurten

Verbeteringen (per september 2024 en per maart 2025) Sommige technologiekeuzes hebben potentieel grote gevolgen voor bijvoorbeeld de capaciteit op het elektriciteitsnet, zoals all-electric warmtepompen. Inzicht in de warmtevraagprofielen is nodig om een goede inschatting te maken van de impact op de energie-infrastructuur, en om de juiste integrale keuzes over de lokale en regionale warmtevoorziening te […]

Het besparingspotentieel bij bedrijfshallen in de dienstensector

Bedrijfshallen vormen een grote en diverse groep gebouwen met als voornaamste doel het bedrijfsmatig bewerken, opslaan en distribueren van goederen. Hieronder vallen onder andere autobedrijven, laboratoria, bedrijfshallen zonder productkoeling, koel- en vrieshuizen en datacenters. In 2020 ging het om 38% van het gebruiksoppervlak in de dienstensector (bron: CBS gebouwenmatrix). Besparing van circa 6 PJ bedrijfshallen […]

Impact aangescherpte renovatieverplichting publieke instellingen

Lidstaten moeten zorgen dat per jaar minimaal 3% van het totale vloeroppervlak van verwarmde en gekoelde gebouwen die in eigendom zijn van publieke instellingen wordt gerenoveerd naar de nieuwbouweis conform de Energy Performance of Buildings Directive (EPBD). Het betreft gebouwen met een vloeroppervlak van meer dan 250m². Omvang renovatieverplichting Over de definitie van publieke instellingen […]

Effectmeting verbeterd VKO

De ambitie van het convenant is om een markt voor energiebesparingsproducten en diensten te laten ontstaan, waarbij de inspanning wordt gericht op energiebesparingsproducten en -diensten die het inzicht in energiegebruik bij consumenten en zakelijke kleinverbruikers vergroten en/of zorgen voor slimmer, efficiënter of minder gebruik van energie. Eén van de energiebesparende maatregelen die in het convenant […]

Warmtemonitor 2019

Dit rapport is een derde versie van een structurele monitoring voor de warmtevoorziening in Nederland. Deze monitor geeft kwantitatieve data op basis van historische en recente ontwikkelingen en geeft ook een korte termijn outlook van (warmtenet)projecten en verwachte uitbreidingen in de pijplijn. Belangrijke doelen van deze monitoring zijn het volgen van de resultaten van het […]

Kentallen notitie Utiliteitsbouw

Effect afbouw salderingsregeling op de terugverdientijd van investeringen in zonnepanelen

TNO heeft berekeningen uitgevoerd voor verschillende cases van particulieren en van eigenaren van utiliteitsgebouwen om het effect van de afbouw op de terugverdientijd van investeringen in zonnepanelen in kaart te brengen. De berekeningen zijn uitgevoerd op basis van enkele beleidsuitgangspunten van EZK en van invoergegevens op basis van informatie uit de sector en van ‘expert […]

Actoren en ontwikkelingen op de warmtemarkt vanuit het perspectief van provincies: Netwerkalternatieven voor aardgas

Het doel hiervan is om inzichtelijk te krijgen welke stappen de Provincie, in relatie tot de gemeenten en de netbeheerder, op korte termijn kan zetten om de overgang naar een aardgasvrije gebouwde omgeving op gang te brengen. Daarbij is gevraagd ook de huidige warmtemarkt te beschrijven en de verwachte ontwikkelingen daarin en de rol en […]

Achtergronddocument effecten ontwerp klimaatakkoord gebouwde omgeving

Warmtemonitor 2017