Werkgelegenheidseffecten energietransitie

De grote veranderingen die gepaard gaan met de energietransitie hebben verstrekkende gevolgen voor de verdeling van de lusten en de lasten.

De energietransitie zal grote technologische veranderingen met zich meebrengen. Deze veranderingen brengen ook sociale veranderingen met zich mee. Hierbij kan zowel gedacht worden aan de effecten van de transitie op bestaande bedrijven en investeringen, als over de kosten voor huishoudens en werkgelegenheidseffecten. Een van de grote veranderingen in de energietransitie heeft te maken met verschuivingen in werkgelegenheid. 

Schattingen geven aan dat er grote groei in werkgelegenheid zal zijn door de energietransitie.

De investeringen die nodig zijn om de Nederlandse klimaatdoelen voor 2030 te halen zullen waarschijnlijk veel nieuwe werkgelegenheid opleveren. Daarnaast ontstaat er werk voor bediening en onderhoud, maar valt er ook werk weg bij de fossiele energievoorziening. In onderstaande figuur zijn de werkgelegenheidseffecten voor Nederland in kaart gebracht die samenhangen met activiteiten die voortvloeien uit investeringen en sluiting van bedrijven. De effecten zijn inclusief indirecte werkgelegenheidseffecten zoals bij toeleverende sectoren, maar zonder verdere macro-economische doorwerking ervan, zoals bijvoorbeeld eventuele veroorzaakte groei in andere sectoren in dezelfde regio. 

https://www.tno.nl/nl/over-tno/nieuws/2019/11/werkgelegenheidseffecten-van-klimaatmaatregelen/
Fig.1 Indicatie van de veranderingen in werkgelegenheid in 2030 op basis van streefbeelden in voltijdsequivalenten.
Het in goede banen leiden van nieuwe werkgelegenheid kan belangrijk zijn voor het draagvlak voor de energietransitie.

Het idee dat er banen ontstaan bij de energietransitie kan zelf ook bijdragen aan de publieke perceptie ervan. Voor de slaagkans en het maatschappelijk draagvlak van de energietransitie is het erg belangrijk dat de economische gevolgen en werkgelegenheidskansen van de transitie optimaal te benutten, in te spelen op mogelijke knelpunten en sociale problemen te ondervangen.

Informatie en inzichten over ontwikkelingen op de arbeidsmarkt maken het mogelijk op tijd (om) te scholen en problemen te ondervangen.

De extra arbeidsvraag door de versnellende energietransitie en extra klimaat- en energiebeleid vraagt om aanpassingen in het onderwijsaanbod. Er is een snelle opschaling nodig van het arbeidsaanbod in specifieke sectoren zoals bijvoorbeeld de installatietechniek van warmtepompen of de/ offshore wind industrie. Om arbeidsvraag en -aanbod beter op elkaar aan te laten aansluiten is meer afstemming nodig, zodat mensen worden opgeleid op basis van nieuwe kennis en vaardigheden waar nu en in de toekomst behoefte aan is. Inzichten en informatie over de arbeidsmarkt die voor de energietransitie en het klimaatbeleid nodig zijn dienen verbeterd te worden om de energietransitie te laten slagen. Door het in kaart brengen van toekomstige behoeften op de arbeidsmarkt wordt inspelen op de knelpunten en kansen van de energietransitie beter mogelijk gemaakt.   

Een van de knelpunten is het verlies aan banen in fossiel georiënteerde sectoren. Om mensen succesvol naar nieuwe vakgebieden te laten overstappen, is het van belang dat er weinig culturele en arbeidsvoorwaardelijke hordes zijn. Specifiek verlies aan werkgelegenheid vraagt om een goede scholingsvoorziening en een sterk regionale aanpak die bestaat uit onder meer omscholing, begeleiding naar ander werk, hulp bij omgang met de consequenties van een lager betaalde baan in een andere sector, en maatregelen voor situaties waar de kans op nieuw werk minimaal is.

Website by Webroots