Grootschalige ondergrondse energieopslag

Fossiele brandstoffen kun je in energie omzetten op het moment dat er vraag is. Veel duurzame energiebronnen, waaronder zon- en windenergie, zijn een stuk minder flexibel: zij produceren wanneer de natuur dat wil. Om in de toekomst, als de rol van deze energiebronnen groter wordt, de vraag aan te kunnen, is het nodig om flexibiliteit te creëren. Daarvoor is het nodig om grote voorraden energie op te slaan tijdens piekmomenten in de productie, om ze aan te kunnen spreken op een koude, windstille, bewolkte dag.

Opslag in de vorm van waterstof en perslucht

Hoe en waar kunnen we energie opslaan? Hoeveel opslagcapaciteit hebben we nodig om in de toekomst aan de vraag te kunnen voldoen? TNO deed onderzoek naar deze vragen en ging daarbij in op belangrijke technische, economische, juridische en sociale uitdagingen die de marktimplementatie van grootschalige ondergrondse energieopslag beïnvloeden. De Nederlandse ondergrond biedt in ieder geval voldoende mogelijkheden voor de ontwikkeling van grootschalige energieopslag in de vorm van waterstof en perslucht.

Ook werden de risico’s geïdentificeerd die samenhangen met het gebruik van de ondergrond voor opslag van energie in de vorm van waterstof of perslucht.

Technieken en ontwikkeling energievraag

Het rapport gaat vrij uitgebreid in op de (on)mogelijkheden van de verschillende technieken. Daarbij wordt gekeken naar verschillende manieren waarop de energiemarkt zich ontwikkeld tot 2050. Daarvoor is gebruik gemaakt van vier diepgaande onderzoeken naar de rol van grootschalige energieopslag in het Nederlandse energiesysteem (links en korte beschrijving onderaan dit artikel).

Uitdagingen ondergrondse energieopslag

De uitdagingen voor de ontwikkeling van ondergrondse waterstofopslag in Nederland liggen met name op het gebied van de risico’s van interactie van waterstof met gesteenten, vloeistoffen en micro-organismen in reservoirs en de langetermijneffecten van cyclische belasting en blootstelling aan waterstof op putmaterialen.

Voor persluchtopslag liggen er op economisch vlak uitdagingen in relatie tot het stapelen van inkomsten uit diensten aan verschillende markten. Verder geldt voor beide opslagvormen dat er op het vlak van wet- en regelgeving barrières moeten worden weggenomen.

Tenslotte is het voor de sociale acceptatie van deze vormen van energieopslag in de ondergrond van groot belang dat belanghebbenden (met name de lokale gemeenschap) ruim voor, tijdens en na het besluitvormingsproces rondom nieuwe initiatieven worden betrokken. Ze moeten niet alleen last, maar ook profijt hebben van de nieuwe ontwikkeling.

 

Rapporten

De belangrijkste bevindingen van het onderzoek staan samengevat in het rapport  “Large Scale Energy Storage in salt caverns and depleted fields”.

Website by Webroots